γράφει ο

Βασίλης Λωλίδης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υπάρχουν άνθρωποι που δεν χρειάζονται θόρυβο για να αφηγηθούν τον κόσμο. Που προτιμούν να στέκονται λίγο πιο πίσω, να παρατηρούν, να περιμένουν την στιγμή. Η Αϊσέλ Χότσικα ανήκει σε αυτούς.

Με τη φωτογραφική μηχανή στα χέρια και το βλέμμα στραμμένο στον άνθρωπο και τον χώρο του, δημιουργεί εικόνες που δεν διεκδικούν απλώς την προσοχή, αλλά την κερδίζουν αθόρυβα.

Η πρώτη ατομική φωτογραφική της έκθεση, που φιλοξενήθηκε στο Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης (ΙΘΤΠ) στην Ξάνθη, αποτέλεσε μια σημαντική στιγμή αυτής της διαδρομής. Όχι όμως ως κατάληξη, αλλά ως αφετηρία για να γνωρίσει καλύτερα η κοινωνία της Θράκης τη νέα δημιουργό πίσω από τον φακό.

«Ονομάζομαι Αϊσέλ Χότσικα και κατάγομαι από το χωριό Κένταυρος». Με αυτό τον τρόπο συστήθηκε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, όταν τη συναντήσαμε ένα ηλιόλουστο χειμωνιάτικο πρωινό στα σοκάκια της παλιάς πόλης της Ξάνθης.

Αυτό που ξεκίνησε ως χόμπι, με τον καιρό έγινε επάγγελμα, χωρίς όμως να χάσει ποτέ την αρχική του γοητεία. «Αν με ρωτήσετε ποιο είναι το χόμπι μου, η απάντηση παραμένει η ίδια: αγαπώ την φωτογραφία και τα ταξίδια», προσθέτει. Της αρέσει να βρίσκεται πίσω από την κάμερα, να παρατηρεί τον κόσμο, να αιχμαλωτίζει στιγμές, πρόσωπα και τοπία. «Εκεί, στη σιωπή της παρατήρησης, νιώθω ότι μπορώ να αφηγηθώ ιστορίες χωρίς λόγια», επισημαίνει.

Η ίδια περιγράφει τη θεματογραφία της πρώτης της έκθεσης ως «τρισυπόστατη» καθώς αποτελείται από ιπτάμενες φωτογραφήσεις, δρόμους και πορτρέτα.

«Η ιπτάμενη φωτογράφηση για μένα είναι η ματιά από απόσταση, το πώς οργανώνεται ο κόσμος γύρω μας», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Αϊσέλ και συνεχίζει: «Οι δρόμοι δείχνουν την καθημερινή ζωή, την κίνηση και τις στιγμές που συμβαίνουν αυθόρμητα, ενώ τα πορτρέτα αποτελούν την πιο προσωπική πλευρά, την επαφή με τον άνθρωπο και το συναίσθημά του.

Όλα μαζί, συνθέτουν μια ενιαία αφήγηση για τον άνθρωπο μέσα στον χώρο και την ζωή του».

Αν και σπούδασε φωτογραφία στη Θεσσαλονίκη, επέλεξε να επιστρέψει στην Ξάνθη, όπου ξεκίνησε τη συνεργασία της με το στούντιο Ror Photography. «Η Ξάνθη μού προσφέρει έναν πιο ανθρώπινο ρυθμό και μια αίσθηση εγγύτητας, τόσο με τον χώρο όσο και με τους ανθρώπους», υπογραμμίζει.

Η ηρεμία της πόλης τής επιτρέπει να παρατηρεί πιο προσεκτικά και να δουλεύει με μεγαλύτερη συγκέντρωση, ενώ η πολυπολιτισμική ταυτότητα και οι αντιθέσεις της θρακιώτικης κοινωνίας αποτελούν σταθερή πηγή έμπνευσης.

Η φωτογραφία ως παρατήρηση και ιστορία χωρίς λόγια

Η καθημερινότητά της στην Ξάνθη είναι απλή και επαναλαμβανόμενη, αλλά μέσα σε αυτήν κρύβονται οι περισσότερες αφορμές για φωτογραφία.

«Οι ίδιες διαδρομές, οι ίδιες ώρες, τα ίδια σημεία αλλάζουν συνεχώς με το φως, τον καιρό ή τους ανθρώπους που τα διασχίζουν», επισημαίνει με έμφαση η νεαρή καλλιτέχνης και προσθέτει: «Μικρές στιγμές, όπως μια σκιά σε έναν τοίχο, μια φιγούρα που περνάει βιαστικά, ένα άνοιγμα σε έναν δρόμο της παλιάς πόλης ή μια σιωπηλή στιγμή νωρίς το πρωί, συχνά λειτουργούν ως αφετηρία.

Δεν χρειάζεται κάτι εντυπωσιακό. Συνήθως, είναι αυτά τα ανεπαίσθητα, καθημερινά συμβάντα που με βάζουν στην διαδικασία να σηκώσω την μηχανή και να παρατηρήσω λίγο πιο προσεκτικά».

Η Αϊσέλ Χότσικα αναγνωρίζει τη βαθιά σύνδεση που δημιουργείται ανάμεσα στον φωτογράφο, τους ανθρώπους και τον χώρο. «Η σχέση με τους ανθρώπους και τα τοπία που φωτογραφίζω είναι για μένα ουσιαστική.

Δεν πρόκειται απλώς για εικόνες, αλλά για μια μορφή επικοινωνίας, είτε σιωπηλή είτε άμεση», σημειώνει.

Όσο πιο κοντά νιώθει σε αυτό που βλέπει, τόσο πιο ζωντανή και αληθινή γίνεται η εικόνα. Η έμπνευση πηγάζει κυρίως από τις προσωπικές της εμπειρίες, οι οποίες λειτουργούν σαν φίλτρο, μέσα από το οποίο περνούν οι άνθρωποι και τα τοπία. «Δεν φωτογραφίζω απλώς αυτό που βλέπω, αλλά αυτό που μού ξυπνά κάτι γνώριμο, κάτι που με αφορά άμεσα.

Οι άνθρωποι και το περιβάλλον αποκτούν σημασία τη στιγμή που συναντούν τη μνήμη και τη δική μου εσωτερική κατάσταση. Εκεί, σε αυτή τη συνάντηση, γεννιέται η έμπνευση», τονίζει η ταλαντούχα καλλιτέχνης.

Όσον αφορά την πρώτη ατομική της έκθεση που φιλοξενήθηκε στην Καπναποθήκη «Π» του ΙΘΤΠ, η ίδια δεν την θεωρεί δικαίωση, αλλά αφετηρία. «Σίγουρα, υπάρχει χαρά και ανακούφιση, γιατί βλέπεις μια δουλειά χρόνων να παίρνει μορφή και να μοιράζεται με τον κόσμο, αλλά δεν τη νιώθω ως κλείσιμο ενός κύκλου.

Αντίθετα, είναι μια στιγμή που με παρακινεί να συνεχίσω, να ρισκάρω περισσότερο και να πάω τη δουλειά μου ένα βήμα παρακάτω», σημειώνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Οι φωτογραφίες που παρουσιάστηκαν στην έκθεση, που προσέλκυσε πλήθος κόσμου, δεν ήταν απλώς εικόνες, αλλά το αποτέλεσμα χρόνου, παρατήρησης και βιωματικής εμπειρίας. «Αυτή η έκθεση είναι μια προσωπική διαδρομή, που ξεκίνησε από το χωριό μου, τον Κένταυρο, στην ορεινή Ξάνθη, και συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια στη Θεσσαλονίκη, στην Ξάνθη, στα μέρη εκτός Ελλάδας που επισκέφθηκα.

Όλα αυτά είναι μια πρόκληση για μένα, να παρατηρήσω τον κόσμο με μια διαφορετική ματιά», καταλήγει η πάντα χαμογελαστή Αϊσέλ.

*Τι φωτογραφίες παραχώρησε η Αϊσέλ Χότσικα