Σε μεγάλο «πρωταθλητή» των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb αναδεικνύεται η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης για το 2025, με την περιοχή της Καβάλας και την Αλεξανδρούπολη να οδηγούν την κούρσα της τουριστικής ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ που παρουσιάζει η «Καθημερινή» και ο δημοσιογράφος Γιώργος Λιάλιος, η ραγδαία αύξηση των ακινήτων στην περιφερειακή ενότητα Καβάλας και στον Έβρο έχει ως αποτέλεσμα η ΑΜΘ να προσεγγίζει πλέον σε αριθμούς την παραδοσιακά και πολύ πιο αναπτυγμένη τουριστικά Πελοπόννησο.

Συγκεκριμένα, με βάση τη χωρική κατανομή των ακινήτων με δηλωμένα έσοδα από βραχυχρόνια μίσθωση για το 2025, η εικόνα διαμορφώνεται ως εξής:

  • Δήμος Αλεξανδρούπολης: 1.108 ακίνητα
  • Δήμος Παγγαίου: 1.495 ακίνητα
  • Δήμος Καβάλας: 1.461 ακίνητα
  • Δήμος Θάσου: 1.439 ακίνητα

Η ακτινογραφία του ρεπορτάζ: Η γιγάντωση και η ανάδυση «νέων» προορισμών

Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ αποτυπώνουν τη γιγάντωση του αστικού τουρισμού στη χώρα, αλλά και τη μετατροπή άλλοτε παραθεριστικών θερέτρων, που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, σε τουριστικές περιοχές μεγάλης έντασης. Παράλληλα, παρατηρείται τεράστια διάχυση του φαινομένου, καθώς στους 325 από τους 332 δήμους της χώρας υπάρχει πλέον έστω και ένα ακίνητο βραχυχρόνιας μίσθωσης. Συνολικά το 2025, έσοδα δηλώθηκαν για 117.604 ακίνητα σε όλη την επικράτεια (με την Αττική να προηγείται με 25.994 και την Κεντρική Μακεδονία να ακολουθεί με 17.748), ενώ σε 65 δήμους της χώρας το εισόδημα αφορούσε περισσότερα από 500 ακίνητα ανά περιοχή.

Τι λένε οι ειδικοί για τον χωρικό μετασχηματισμό

Σχολιάζοντας τα δεδομένα στην «Κ», ο Πάρις Τσάρτας (Ομότιμος Καθηγητής στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) επισημαίνει ότι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις βρίσκονται πλέον παντού και είναι άμεσα συνδεδεμένες με το ελληνικό τουριστικό προϊόν. Σημειώνει μάλιστα την έντονη παρουσία τους σε προορισμούς που δεν έχουν ακόμη αποκτήσει «όνομα», συμπεριλαμβανομένων αγροτικών περιοχών μακριά από τη θάλασσα, ενώ τονίζει πως τα άλλοτε εξοχικά της ελληνικής οικογένειας έχουν μετατραπεί πλέον σε καθαρή τουριστική επιχειρηματικότητα.

Από την πλευρά του, ο πολεοδόμος-χωροτάκτης και ερευνητής του ΑΠΘ, Δημήτρης Κουρκουρίδης, κάνει λόγο για μια σαφή χωρική τυπολογία τεσσάρων ζωνών (μητροπολιτικά κέντρα, διεθνείς νησιωτικοί προορισμοί, παράκτιες ζώνες-πρώην εξοχικά και αναδυόμενα περιφερειακά αστικά κέντρα). Χαρακτηρίζει μάλιστα ως «έκπληξη» την Αλεξανδρούπολη. Όπως εξηγεί, οι 10 πρώτοι δήμοι της χώρας συγκεντρώνουν το 36% των μισθώσεων και οι πρώτοι 20 σχεδόν τις μισές, γεγονός που αποδεικνύει ότι το Airbnb αναδιαμορφώνει τον τουριστικό χώρο και λειτουργεί ως παράγοντας χωρικού μετασχηματισμού της Ελλάδας.

Ευκαιρίες, κίνδυνοι και οι μεγάλες αποκλίσεις στα στοιχεία

Ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χάρης Κοκκώσης, υπογραμμίζει τη διπλή όψη του φαινομένου: από τη μία πλευρά δίνει ζωή σε περιοχές χωρίς άλλες αναπτυξιακές δυνατότητες, από την άλλη όμως ασκεί τρομερές πιέσεις σε τοπικές κοινωνίες που δεν έχουν τις υποδομές (διαχείριση απορριμμάτων, επάρκεια νερού, προσωπικό καθαριότητας) για να δεχθούν τέτοια τουριστική κίνηση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η τεράστια απόκλιση ανάμεσα στα στοιχεία της ΑΑΔΕ (117.000 ακίνητα) και της ΕΛΣΤΑΤ (207.000 ακίνητα). Για παράδειγμα, στη Σαντορίνη το «Inside Airbnb» καταγράφει 6.080 μισθώσεις έναντι μόλις 633 της ΑΑΔΕ. Ο επιστημονικός διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ, Άρης Ίκκος, εξηγεί ότι η διαφορά αυτή πιθανότατα σημαίνει πως σχεδόν τα μισά ακίνητα που είναι εγγεγραμμένα στο μητρώο της ΑΑΔΕ δεν δήλωσαν τελικά καμία μίσθωση.

Τέλος, όσον αφορά τα κυβερνητικά μέτρα ανάσχεσης, ο κ. Τσάρτας αναφέρει χαρακτηριστικά ότι οι απαγορεύσεις στην Αθήνα αποδείχθηκαν ανεπαρκείς, καθώς υπολογίζεται ότι μόλις το 5% του συνόλου των ακινήτων επέστρεψε τελικά στη μακροχρόνια μίσθωση.